Veliki rimski šanac

Osnovna obeležja

Jedna – relativno dobro očuvana – zemljana tvorevina Južne Bačke je Veliki rimski šanac. Proteže se od Kaća (od Dunava) do Bačkog gradišta (do Tise) u dužini od 40 km, a na jugoistoku prelazi kroz teritoriju Temerina. Prva istraživanja na ovom terenu vršio je Alojz Ferdinand Marsilije krajem 17. veka. On je nacrtao i prvu – relativno preciznu – kartu ovog šanca. Verovao je da su ga iskopali rimljani, od njega potiče i naziv Rimski šanac.

Za namenu ovog šanca razni istraživači daju razna objašnjenja. Po nekima je trebao da čuva granicu, po drugima su na njemu bili vojni putevi, ili je trebao da sačuva zemlju od poplava (budući da zatvara ušće Tise u Dunav).

Smatraju da je iskopan između 3. i 4. veka, tako da se i vegetacija na njemu formirala veoma davno. Prilikom kopanja šanca, lesno zemljište iz dubine pojavilo se na površini, stvarajući tako uslove za nastanjenje biljnih vrsta koje su karakteristične za panonske stepe i livadske stepe na lesu.

Biljni svet

Vegetacija Velikog rimskog šanca je veoma bogata. Nalazimo tu mnogo retkih, ugroženih (i strogo zaštićenih!) biljnih vrsta, među kojima i neke postglacijalne relikte. Tu su na primer: gorocvet (Adonis vernalis), kovilje (Stipa capillata), bademić (Amigdalus nana), divlji karanfil (Dianthus pontederae), jasenak (Dictamnus albus), mađarski veprovac (Doronicum hungaricum), šarena perunika (Iris variegata), šafran (Crocus reticulatus), bela šumska sasa (Anemone silvestris) i još mnogo zaštićenih i nezaštićenih biljnih vrsta!

Životinjski svet

Pravu vrednost Velikog rimskog šanca predstavlja bogat biljni svet, ipak vredi spomenuti i životinje koje tu žive. Od ptica ovde se gnezdi pčelarica (Merops apiaster), obična travarka (Saxicola rubetra), slavuj (Luscinia megarhyhos), ovde lovi mišar (Buteo buteo) i crvena vetruška (Falco tinnunculus), od sisara tu su jazavac (Meles meles), lisica (Vulpes vulpes), i srna (Capreolus capreolus), od gmizavaca zelembać (Lacerta viridis), a tu je i mnogo vrsta insekata!

Ugrožavajući faktori

  • skupljanje retkih vrsta biljaka
  • izoravanje brega
  • sve agresivnije razmnožavanje korova
  • iskopavanje lisičjih jazbina (dovodi do erozije)
  • bacanje smeća
  • odnošenje lesne žute zemlje (u građevinske svrhe)
  • paljenje trave
  • pošumljavanje

Mere zaštite

  • Sprečavanjem gore navedenih ugrožavajućih faktora, bogati biljni i životinjski svet Velikog rimskog šanca još dugo može opstati.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.